Sanskrit with English gloss, line-aligned.
| waking up sick | |
|---|---|
| Storyboard: The first pre-monsoon rains finally broke the intense Mumbai heat overnight. Maya wakes up feeling terrible, realizing immediately that her health is not fine today, suffering from a heavy head and a blocked nose. | |
| अहं मम पर्यङ्के जागर्मि। | I wake up in my bed. |
| गतरात्रौ मुम्बई-नगरे ऋतोः प्रथमा महावृष्टिः अभवत्। | Last night, the season's first heavy rain fell in Mumbai. |
| इदानीं नगरे अतीव-उष्णता नास्ति। | Now there is no intense heat in the city. |
| अद्य प्रातःकाले वातावरणं शीतलम् अस्ति। | Today in the morning, the weather is cool. |
| परन्तु अद्य अहं न कुशलम् अस्मि। | But today I am not well. |
| अहम् अतीव अस्वस्था अस्मि। | I am very sick. |
| मम शरीरे ज्वरः अस्ति। | There is a fever in my body. |
| मम शिरसि महती वेदना अस्ति। | There is a heavy pain in my head. |
| मम नासिका पिहिता अस्ति। | My nose is blocked. |
| मम कण्ठे अपि वेदना अस्ति। | There is pain in my throat as well. |
| अहम् उत्थातुं प्रयत्नं करोमि। | I try to get up. |
| परन्तु मम शरीरे शक्तिः नास्ति। | But there is no strength in my body. |
| मुम्बई-नगरे एषः मम प्रथमः रोगः अस्ति। | This is my first illness in Mumbai. |
| ऋतुपरिवर्तनेन मम स्वास्थ्यं सम्यक् नास्ति। | Because of the change of season, my health is not fine. |
| अहं मन्दं मन्दं पाकशालां गच्छामि। | I go slowly to the kitchen. |
| तत्र अहम् उष्णं जलं पिबामि। | There I drink warm water. |
| अद्य अहं कार्यालयं गन्तुं न शक्नोमि। | Today I cannot go to the office. |
| अहम् अद्य केवलं विश्रामं कर्तुम् अर्हामि। | I should only rest today. |
| इदानीम् अहं वैद्येन सह सम्भाषणं कर्तुम् इच्छामि। | Now I want to talk with a doctor. |
| calling the clinic | |
| Storyboard: Maya finds the contact number for a nearby neighborhood clinic and makes a phone call. She speaks politely to the receptionist to explain her situation and successfully books a morning appointment to see the doctor. | |
| अहं मोबाइल्-यन्त्रे एकं चिकित्सालयम् अन्विच्छामि। | I search for a clinic on my mobile. |
| अहं समीपस्थस्य चिकित्सालयस्य दूरभाषसङ्ख्यां प्राप्नोमि। | I find the phone number of a nearby clinic. |
| अहं तस्यां सङ्ख्यायां दूरभाषं करोमि। | I make a call to that number. |
| एका महिला दूरभाषं स्वीकरोति। | A woman answers the call. |
| "नमस्ते, अहं चिकित्सालयात् वदामि," सा विनयेन वदति। | "Namaste, I am speaking from the clinic," she says politely. |
| "नमस्ते, मम नाम माया अस्ति," अहं वदामि। | "Namaste, my name is Maya," I say. |
| "अद्य अहं न कुशलम् अस्मि।" | "Today I am not well." |
| "मम शिरसि महती वेदना अस्ति।" | "I have severe pain in my head." |
| "अहम् अद्य वैद्यं द्रष्टुम् इच्छामि।" | "I want to see the doctor today." |
| सा पृच्छति, "भवती कदा आगन्तुम् इच्छति?" | She asks, "When do you want to come?" |
| अहं घटीं पश्यामि। | I look at the clock. |
| इदानीं नववादनम् अस्ति। | It is nine o'clock now. |
| "किम् अहं दशवादने आगन्तुं शक्नोमि?" अहं पृच्छामि। | "Can I come at ten o'clock?" I ask. |
| "आम्, भवती दशवादने आगन्तुं शक्नोति," सा वदति। | "Yes, you can come at ten o'clock," she says. |
| "इदानीं भवती विश्रामं कर्तुम् अर्हति।" | "You should rest now." |
| "दशवादने वैद्यः अत्र भविष्यति।" | "The doctor will be here at ten o'clock." |
| अहं तस्यै धन्यवादं वदामि। | I say thank you to her. |
| अहं दूरभाषं समापयामि। | I end the call. |
| अहं मोबाइल्-यन्त्रं पर्यङ्के स्थापयामि। | I place the mobile on the bed. |
| messaging rohan | |
| Storyboard: Knowing she cannot take the bus to the office in this condition, Maya messages her colleague Rohan. She explains that she has caught a bad cold and will be taking a sick day to stay home and recover. | |
| अहं मम पर्यङ्के उपविशामि। | I am sitting on my bed. |
| मम हस्ते मोबाइल-यन्त्रम् अस्ति। | My mobile is in my hand. |
| अद्य मम स्वास्थ्यं सम्यक् नास्ति। | My health is not fine today. |
| मम शिरसि शरीरे च अतीव वेदना अस्ति। | There is severe pain in my head and body. |
| अहं कार्यालये मम सहकर्मिणे रोहनाय सन्देशं लिखामि। | I write a message to my colleague Rohan at the office. |
| "सुप्रभातं रोहन," इति अहं टङ्कयामि। | "Good morning Rohan," I type. |
| "अद्य अहं न कुशलम् अस्मि।" | "I am not well today." |
| "मम तीव्रः कफः ज्वरः च अस्ति।" | "I have a severe cold and fever." |
| "एतस्यां स्थितौ अहं बसयानेन कार्यालयम् आगन्तुं न शक्नोमि।" | "In this condition, I cannot come to the office by bus." |
| "अतः अहम् अद्य अस्वस्थता-विरामं स्वीकरोमि।" | "Therefore, I am taking sick leave today." |
| "अहं गृहे एव तिष्ठामि, विश्रामं च करोमि।" | "I will stay at home and rest." |
| अहं सन्देशं प्रेषयामि। | I send the message. |
| अल्पसमयानन्तरं रोहनस्य उत्तरम् आगच्छति। | After a short time, Rohan's reply comes. |
| सः लिखति, "चिन्तां मा करोतु माये।" | He writes, "Do not worry, Maya." |
| "भवती अद्य गृहे विश्रामं कर्तुम् अर्हति।" | "You can rest at home today." |
| "अहं कार्यालये प्रबन्धकाय एतं विषयं सूचयामि।" | "I will inform the manager at the office about this matter." |
| अहम् इदानीं किञ्चित् शान्तिम् अनुभवामि। | I feel a little relief now. |
| अहं मोबाइल-यन्त्रं पर्यङ्के स्थापयामि। | I place the mobile device on the bed. |
| अग्रे अहं चिकित्सालयं गन्तुं सज्जा भवामि। | Next, I get ready to go to the clinic. |
| the damp walk | |
| Storyboard: Maya puts on a light jacket and steps out into the cool, damp morning air. The streets smell of wet earth from the fresh showers as she walks slowly toward the clinic, feeling aches throughout her body. | |
| अहं लघु-जाकेट् धरामि। | I put on a light jacket. |
| अहं गृहात् बहिः गच्छामि। | I go outside from the house. |
| प्रातःकालस्य वायुः शीतलः आर्द्रः च अस्ति। | The morning air is cool and damp. |
| अद्य मार्गाः आर्द्राः सन्ति। | The streets are wet today. |
| सर्वत्र आर्द्रायाः मृत्तिकायाः सुगन्धः अस्ति। | Everywhere there is the sweet smell of wet earth. |
| एषा ऋतोः प्रथमा महावृष्टिः अस्ति। | This is the season's first heavy rain. |
| सामान्यतः मह्यम् एषः गन्धः रोचते। | Usually, I like this smell. |
| मम गतिः मन्दा अस्ति। | My pace is slow. |
| मम सम्पूर्णे शरीरे वेदना अस्ति। | There is an ache in my whole body. |
| मम पादयोः अपि वेदना अस्ति। | There is pain in my legs too. |
| अतः अहं मन्दं मन्दं चिकित्सालयं प्रति चलामि। | Therefore, I walk slowly towards the clinic. |
| चिकित्सालयः मम भवनस्य समीपे एव अस्ति। | The clinic is right near my building. |
| मह्यं रिक्षा-यानस्य आवश्यकता नास्ति। | I do not need a rickshaw. |
| किन्तु अद्य प्रत्येकं पदं कठिनम् अस्ति। | But today every step is difficult. |
| शीतलः वायुः मम मुखं स्पृशति। | The cool wind touches my face. |
| अहं शीतकारणेन वेपे। | I shiver due to the cold. |
| अहम् इदानीं केवलं विश्रामं कर्तुम् इच्छामि। | Now I only want to rest. |
| अन्ते अहं चिकित्सालयस्य द्वारं पश्यामि। | Finally, I see the clinic's door. |
| अहं द्वारम् उद्घाट्य अन्तः प्रविशामि। | I open the door and enter inside. |
| clinic waiting room | |
| Storyboard: Inside the small, busy clinic, Maya takes a seat in the waiting area. She watches an elderly man coughing and a young mother comforting a restless child while she waits patiently for her name to be called. | |
| अहं लघु-क्लिनिक्-मध्ये प्रविशामि। | I enter the small clinic. |
| अद्य क्लिनिक्-मध्ये बहवः जनाः सन्ति। | Today there are many people in the clinic. |
| अहं पटलस्य समीपं गच्छामि। | I go near the counter. |
| तत्र एका महिला अस्ति। | There is a woman there. |
| "महोदये, मम नाम माया," अहं वदामि। | "Madam, my name is Maya," I say. |
| "अद्य अहं न कुशलम् अस्मि।" | "I am not well today." |
| "मम समयः अद्य दश-वादने अस्ति।" | "My appointment is at ten today." |
| सा पश्यति वदति च, "माया, भवती तत्र उपवेष्टुम् अर्हति।" | She looks and says, "Maya, you may sit there." |
| अहं प्रतीक्षा-प्रकोष्ठं गच्छामि। | I go to the waiting room. |
| तत्र आसन्दे उपविशामि। | I sit on a chair there. |
| प्रकोष्ठे बहवः रुग्णाः जनाः सन्ति। | There are many sick people in the room. |
| मम समीपे एकः वृद्धः पुरुषः अस्ति। | There is an elderly man near me. |
| सः पुनः पुनः कासं करोति। | He is coughing again and again. |
| तत्र एका युवती माता अपि अस्ति। | A young mother is also there. |
| तस्याः शिशुः अशान्तः अस्ति। | Her baby is restless. |
| शिशुः उच्चैः रोदिति। | The baby is crying loudly. |
| माता तं सान्त्वयति। | The mother comforts him. |
| मम सम्पूर्णे शरीरे अपि वेदना अस्ति। | There is an ache in my entire body too. |
| अहं शान्त्या मम नाम्नः आह्वानस्य प्रतीक्षां करोमि। | I wait patiently for my name to be called. |
| explaining the symptoms | |
| Storyboard: Sitting across from the doctor, Maya explains exactly how she has been feeling since the morning. She points to her head and throat, describing the severe pain and the heavy congestion she is experiencing. | |
| अहं वैद्यस्य प्रकोष्ठं प्रविशामि। | I enter the doctor's room. |
| तस्य पुरतः आसन्दे उपविशामि। | I sit on the chair in front of him. |
| वैद्यः मां पृच्छति, "किं भवती कुशलिनी अस्ति?" | The doctor asks me, "Are you well?" |
| अहं वदामि, "न महोदय, अद्य अहं न कुशलम् अस्मि।" | I say, "No sir, today I am not well." |
| "प्रातःकालात् मम स्वास्थ्यं सम्यक् नास्ति।" | "Since morning, my health is not good." |
| सः पृच्छति, "का समस्या अस्ति?" | He asks, "What is the problem?" |
| "कृपया वदतु।" | "Please tell me." |
| अहं मम शिरः दर्शयामि। | I point to my head. |
| अहं वदामि, "मम शिरसि तीव्रा वेदना अस्ति।" | I say, "There is a severe pain in my head." |
| "मम कण्ठे अपि वेदना अस्ति।" | "There is pain in my throat too." |
| "जलपाने अपि कष्टं भवति।" | "It is difficult even to drink water." |
| "मम नासिका अपि अवरुद्धा अस्ति।" | "My nose is also blocked." |
| "श्वासं ग्रहीतुं कष्टं भवति।" | "It is difficult to take a breath." |
| वैद्यः ध्यानेन शृणोति, विवरणं च लिखति। | The doctor listens carefully and writes down the details. |
| सः पृच्छति, "किं ज्वरः अपि अस्ति?" | He asks, "Is there a fever too?" |
| अहं वदामि, "अहं न जानामि, परन्तु मम सम्पूर्णे शरीरे वेदना अस्ति।" | I say, "I do not know, but there is pain in my entire body." |
| "अहं बहु श्रान्ता अस्मि।" | "I am very tired." |
| वैद्यः वदति, "चिन्ता मास्तु, अहम् इदानीं परीक्षणं करोमि।" | The doctor says, "Do not worry, I will do an examination now." |
| the doctors advice | |
| Storyboard: After a quick examination, the doctor reassures her that it is just a seasonal viral infection and writes a prescription. He advises her that she should drink plenty of warm water, eat light food, and rest as much as possible. | |
| वैद्यः शीघ्रं मम परीक्षणं करोति। | The doctor quickly examines me. |
| सः मम कण्ठं पश्यति, ज्वरं च मापयति। | He checks my throat and measures my temperature. |
| ततः सः स्नेहेन हसति। | Then he smiles kindly. |
| "अद्य भवती न कुशलम् अस्ति, परन्तु चिन्तायाः विषयः नास्ति," सः वदति। | "You are not well today, but it is nothing serious," he says. |
| "एतत् केवलम् ऋतोः विषाणु-सङ्क्रमणम् अस्ति।" | "It is only a seasonal viral infection." |
| "वृष्टेः कारणेन बहूनां जनानां पीनसः अस्ति।" | "Because of the rain, many people have a cold." |
| अहम् मन्दं शिरः चालयामि। | I nod slowly. |
| "महोदय, अहं किं खादितुम् अर्हामि?" अहं पृच्छामि। | "Sir, what should I eat?" I ask. |
| वैद्यः कर्गदे औषध-पत्रं लिखति। | The doctor writes a prescription on a piece of paper. |
| सः तत् पत्रं मह्यं यच्छति। | He gives the paper to me. |
| "भवती त्रीणि दिनानि एतानि औषधानि स्वीकर्तुम् अर्हति," सः सूचयति। | "You should take these medicines for three days," he advises. |
| "भवती पर्याप्तम् उष्णं जलं पातुम् अर्हति।" | "You should drink plenty of warm water." |
| "भवती केवलं लघु-भोजनं खादितुम् अर्हति।" | "You should eat only light food." |
| "तथा च भवती गृहे यथाशक्यं विश्रामं कर्तुम् अर्हति।" | "And you should rest as much as possible at home." |
| अहम् औषध-पत्रं पश्यामि, तस्मै धन्यवादं च वदामि। | I look at the prescription and thank him. |
| "अहम् इदानीम् औषधालयम् गच्छामि," अहम् तं वदामि। | "I will go to the pharmacy now," I tell him. |
| अहं तत् पत्रं मम स्यूते सावधानतया स्थापयामि। | I put the paper in my bag carefully. |
| अहं किञ्चित् स्वस्था अस्मि, चिकित्सालयात् बहिः गच्छामि च। | I feel a little better, and I leave the clinic. |
| the medical store | |
| Storyboard: Leaving the clinic, Maya stops at the neighborhood pharmacy on her way back. She addresses the chemist as 'bhaiya', hands over the doctor's prescription, and purchases her prescribed tablets and a bottle of cough syrup. | |
| अहं चिकित्सालयात् बहिः आगच्छामि। | I come out of the clinic. |
| मम भवनस्य समीपे एकः औषधालयः अस्ति, अहं तत्र गच्छामि। | There is a medical store near my building, I go there. |
| मम हस्ते चिकित्सकस्य पत्रम् अस्ति। | The doctor's prescription is in my hand. |
| अद्यापि मम शिरसि तीव्रा वेदना अस्ति, कण्ठे अपि वेदना अस्ति। | There is still a severe pain in my head, and pain in my throat too. |
| अहम् औषधालयस्य अन्तः गच्छामि। | I go inside the medical store. |
| तत्र एकः पुरुषः पटले तिष्ठति। | A man is standing at the counter there. |
| अहं वदामि, "भैया, नमस्ते।" | I say, "Bhaiya, namaste." |
| अहं वैद्यस्य पत्रं तस्मै यच्छामि। | I give the doctor's prescription to him. |
| सः पत्रं पठति, शिरः चालयति च। | He reads the prescription and nods his head. |
| सः वदति, "महोदये, कृपया एकं निमेषं प्रतीक्षां करोतु।" | He says, "Madam, please wait one minute." |
| सः काश्चन गुलिकाः, कास-औषधस्य एकां कूपीं च आनयति। | He brings some tablets and one bottle of cough syrup. |
| सः वदति, "एताः गुलिकाः त्रयाणां दिनानां कृते सन्ति।" | He says, "These tablets are for three days." |
| "तथा च दिने द्विवारम् एतत् कास-औषधं पिबतु।" | "And drink this cough medicine twice a day." |
| अहं वदामि, "अस्तु, एतस्य कति रूप्यकाणि?" | I say, "Alright, how many rupees for this?" |
| सः वदति, "द्विशतं पञ्चाशत् रूप्यकाणि।" | He says, "Two hundred and fifty rupees." |
| अहं तस्मै धनं यच्छामि। | I give him the money. |
| सः औषधानि एकस्मिन् लघु-स्यूते स्थापयति। | He places the medicines in a small bag. |
| सः वदति, "औषधं स्वीकरोतु, भवती इदानीं सम्यक् विश्रामं कर्तुम् अर्हति।" | He says, "Take the medicine, you should rest well now." |
| अहं धन्यवादं वदामि, स्यूतं स्वीकरोमि, गृहं प्रति गच्छामि च। | I say thank you, take the bag, and go towards home. |
| ashas check in | |
| Storyboard: Maya returns to her quiet flat and takes her first dose of medicine. Her kind neighbor Asha knocks on the door briefly with her dog Moti to check on Maya's health, before leaving her to finally get into bed and sleep. | |
| अहं शनैः मम शान्तं गृहं प्रत्यागच्छामि। | I slowly return to my quiet home. |
| अहं जलं पिबामि, मम प्रथमम् औषधं च स्वीकरोमि। | I drink water and take my first medicine. |
| मम शरीरे अतीव वेदना अस्ति। | There is a lot of pain in my body. |
| सहसा, द्वारे शब्दः भवति। | Suddenly, there is a noise at the door. |
| अहं द्वारम् उद्घाटयामि। | I open the door. |
| मम प्रतिवेशिनी आशा तत्र तिष्ठति। | My neighbor Asha is standing there. |
| तस्याः शुनकः मोती अपि तत्र अस्ति। | Her dog Moti is also there. |
| आशा पृच्छति, "माये, भवती कथम् अस्ति?" | Asha asks, "Maya, how are you?" |
| अहं वदामि, "अद्य अहं न कुशलम् अस्मि।" | I say, "I am not well today." |
| "मम शिरसि इदानीम् अपि वेदना अस्ति।" | "There is still pain in my head." |
| आशा वदति, "भवती विश्रामं कर्तुम् अर्हति।" | Asha says, "You should rest." |
| "चिन्तां मा करोतु।" | "Do not worry." |
| मोती स्वस्य पुच्छं चालयति, मां पश्यति च। | Moti wags his tail and looks at me. |
| अहं मन्दहासं करोमि, तं स्पृशामि च। | I smile and pet him. |
| अहम् आशायै धन्यवादं वदामि। | I say thank you to Asha. |
| सा स्वगृहं गच्छति। | She goes to her home. |
| अहं द्वारं पिदधामि, मम पर्यङ्कं च गच्छामि। | I close the door and go to my bed. |
| अहं पर्यङ्के शयनं करोमि, मम नेत्रे च निमीलयामि। | I lie down on the bed and close my eyes. |
| शीघ्रम् एव अहं निद्रां करोमि। | I soon fall asleep. |
Content licensed CC BY 4.0 · source & code